Wzorzec

Klasyfikacja FCI:Grupa II,sekcja 3/szwajcarskie psy pasterskie.Bez prób pracy.

Wrażenie ogólne. Choć wzorzec rasy został nie tak dawno zmieniony - dawniej duże szwajcarskie psy pasterskie były naprawdę duże, wiele z nich mierzyło ponad 70 centymetrów w kłębie - to jednak mimo to pies tej rasy nadal robi imponujące wrażenie. 

Kraj pochodzenia: Szwajcaria 

Wygląd: Pies masywny, o mocnym kośćcu, dobrze umięśniony, wytrzymaly i ruchliwy. Kiedyś był psem stróżującym i pociągowym, obecnie jest obrońcą i towarzyszem rodziny. 

Wielkość: Wzrost: pies 65 - 72 cm (ok.60-70 kg), suka 60 - 68 cm (ok.50 kg). 

Szata: Włos okrywowy dwuwarstwowy, gęsty, średniej długości, podszerstek możliwie ciemnoszary do czarnego. Dopuszczalny jest krótki włos okrywowy przy prawdziwym podszerstku;

Umaszczenie: Podstawowa maść czarna z brązowo-czerwonym podpalaniem i symetrycznymi czysto białymi znaczeniami. Podpalanie rozdziela podstawową czarną maść od białych znaczeń na policzkach, nad oczami, na wewnętrznej stronie uszu, symetrycznie na przedpiersiu, na kończynach oraz na spodniej stronie ogona. Białe znaczenia występują na głowie (strzałka), na kufie, od podgardla aż do klatki piersiowej tworzą jednolity krawat, na łapach i na końcu ogona. Pomiędzy białą strzałką i czerwono-brązowym podpalaniem nad oczami powinien być widoczny czarny pasek. Dopuszczalny jest biały kołnierz lub biała plama na karku.

Głowa: Mocna, ale niezbyt ciężka. Czaszka płaska i szeroka z wyraźną bruzdą czołową, stop wyraźny, u suk słabiej zaznaczony. Kufa mocna, nie spiczasta, grzbiet nosa prosty. Wargi przylegające, zgryz nożycowy.

Oczy: Brązowe, o kształcie migdała, średniej wielkości, o przyjaznym wyrazie.

Uszy: Trójkątne, średniej wielkości, dość wysoko osadzone, przylegające go głowy, w podnieceniu skierowane ku przodowi.

Tułów: Grzbiet wydłużony, prosty i mocny. Klatka piersiowa szeroka i dość głęboka, przedpiersie szerokie, brzuch lekko podkasany. Lędźwie szerokie i dobrze mięśnione, zad długi i szeroki, lekko opadający.

Kończyny przednie: Barki długie, opadające, silne i umiarkowanie swobodne. Są płaskie i dobrze umięśnione. Kończyny są proste i silne. Stopy okrągłe i zwarte, z dobrze wysklepionymi palcami. Zwrócone na zewnątrz, nie do środka. Podwójne pazury nie są wadą.

Kończyny tylne: Uda obszerne, silne i umięśnione. Stawy kolanowe są wygięte i zwężają ku stawowi skokowemu. Staw skokowy widziany z tyłu jest prosty. Łapy tylne są takie jak przednie. Podwójne pazury powinny być usunięte.

Ogon: Dość gruby, sięga stawu skokowego, w spoczynku opuszczony, w podnieceniu unoszony, ale nie zakręcony nad grzbietem.

Wady:
Każde odstępstwo od wzorca należy traktować jako wadę. Jej ocena winna być proporcjonalna do stopnia tego odstępstwa.
-Niepewny charakter.
-Braki w uzębieniu, poza najwyżej dwoma P1 i/lub P2 (brak M3 nie jest brany pod uwagę), zgryz cęgowy.
-Jasne oko, nie przylegające powieki.
-Szata: widoczny żółto-brązowy lub jasno szary podszerstek; nieczyste kolory.
-Umaszczenie: Brak białych znaczeń na głowie, za szeroka strzałka; białe znaczenie na kufie sięgające znacznie poza kąt wargowy; białe podkolanówki (białe znaczenia sięgające powyżej stawu nadgarstkowego i/ lub skokowego); wyraźna asymetria znaczeń.

Wady dyskwalifikujące:
- Poważne wady charakteru (nadmierna agresywność, tchórzliwość).
- Zgryz przemienny, przodo- lub tyłozgryz.
- Entropium, ektropium.
- Niebieskie oczy-jedno lub obydwa.
- Krótki włos bez podszerstka.
- Długi włos.
- Umaszczenie inne niż trójkolorowe.
- Maść podstawowa inna niż czarna



Historia 

Duży szwajcar  wykorzystywany był do ochrony bydła, transportowania ciężkich ładunków, pilnowania domów i zagród. Psy te miały pracować dniem i nocą, latem i zimą, w różnych warunkach pogodowych. Czuły się dobrze zarówno w domu, na podwórzu, jak i na położonych wysoko w górach pastwiskach, bez względu czy były to letnie upały, czy srogi mróz.To sprawiło, że stały się odporne na zmienne warunki atmosferyczne.

Zamiłowanie i chęć do pracy z człowiekiem przekazywano genetycznie, od wielu pokoleń. Do hodowli używano osobników o silnie rozwiniętym instynkcie terytorialnym i o cechach dominujących, aby mogły pracować nie tylko przy boku człowieka, ale także samodzielnie. Szacunek, jaki budziły, pomagał im w zachowaniu porządku i dyscypliny w stadzie, ale przydawał się także w odpowiedzialnej roli stróża. Silny instynkt terytorialny i poczucie własności sprawiały, że duży szwajcar doskonale znał granice terytorium własnego pana i strzegł ich nawet, jeśli nie było ogrodzone. Ostrzegające szczekanie miało odstraszać intruzów i sygnalizować o zbliżającym się niebezpieczeństwie. Dlatego też, musiały być posłuszne i pracowite, ale nie służalcze i "ślepo" wykonujące polecenia.

Pies czujnie stróżujący nikomu nie pozwalał wejść na posesję. Jednocześnie wszelkie zachowania agresywne były mu obce - ten imponujący zwierzak miał i ma dużą zdolność wyczuwania zagrożenia i gotów jest ze wszystkich sił strzec zdrowia i życia ludzi, których pokochał. Wobec intruza ostrzegawczo szczeka i warczy –to najczęściej wystarcza, aby zniechęcić nieproszonego gościa do wtargnięcia na nasz teren.

Obcowanie z innymi zwierzętami nauczyło dużego szwajcara życia z innymi w zgodzie, a także w miarę dorastania i przejmowania obowiązków pasterza, do przewodzenia grupie zwierząt, w jakiej przyszło mu żyć i pracować. Duży szwajcar to przede wszystkim pies towarzysz, stróż i obrońca. Uzewnętrznia w pełni swoje wspaniałe cechy, jeśli jest psem aktywnie wykorzystywanym przez człowieka, a nie tylko ozdobą domu i ogrodu. To pies spokojny, ale nie ociężały i z zachwytem wykonuje powierzone mu zadania. Należy wykorzystać tę cechę i wyznaczać mu najróżniejsze zadania: aportowanie, tropienie czy wyszukiwanie przedmiotów. 
Jego łagodny charakter, opiekuńczość i cierpliwość w stosunku do dzieci, sprawiają, że doskonale sprawdza się w dogoterapii i jako przewodnik niepełnosprawnych. Aktualnie bywa także psem lawinowym i do towarzystwa.D.S pozostawione w domu, cierpliwie oczekują naszego powrotu i wspaniale okazują swoje przywiązanie. Kontakt z nami jest mu niezbędny. Szwajcar będzie starał się zawsze przebywać tam, gdzie jego rodzina. Dlatego umieszczenie go na stałę w kojcu, przy budzie może spowodować zachowania niepożądane i unieszczęśliwić naszego psa.

Wychowanie
Szwajcar potrzebuje kontaktów z innymi psami. Doskonałym rozwiązaniem jest wczesna socjalizacja i nauka w psim przedszkolu. Podczas szkolenia trzeba pamiętać o jego silnej osobowości i odpowiedzieć na nią konsekwencją i zdecydowaniem. Jeśli nie mamy doświadczenia w wychowaniu psów, lub nasza wiedza na temat szkolenia bazuje na metodach "kolczatki", warto rozejrzeć się za szkołą pozytywnego szkolenia w naszym mieście. 

Nawet jako bardzo młody pies jest wyjątkowo pojętny, jednak wymaga przypominania i ćwiczenia posłuszeństwa przez wiele lat. Dlatego należy możliwie wcześnie rozpocząć szkolenie psa i konsekwentnie przestrzegać zasad. Dużym problemem jest popęd do kontaktów z innymi psami. Młody, niewychowany szwajcar na spacerach może stanowić spore wyzwanie dla osób drobnej budowy ciała. Na widok każdej psiej istoty wykazuje niepohamowany entuzjazm. Z natury jest swawolny i z trudem przychodzi mu bezwzględne posłuszeństwo. Dojrzałość psychiczną osiąga w wieku 2,5-3 lat., wówczas nieco poważnieje ;)

 Doskonale radzi sobie z ciągnięciem wózka z dziećmi. Jednak należy pamiętać, aby nauczyć nasze latorośle obchodzenia się z psem.

Historia powstania rasy:

Pochodzenie tej bardzo starej rasy nie jest do końca jasne. Istnieją różne teorie wyjaśniające to zagadnienie. Według jednej z nich domniemywa się, iż pochodzi ona ze skrzyżowania olbrzymich mastifów wędrujących razem z legionami rzymskimi, z psami wiejskimi zamieszkującymi tereny obecnej Szwajcarii. Według encyklopedii dr.Rousselet-Blanc'a "PIES"- dspp, towarzyszył pod koniec średniowiecza w walce szwajcarskim konfederatom.W 1489r, uległby całkowitej zagładzie, gdyż burmistrz Zurychu uznał go za zwierzę szkodliwe, niszczące winnice i zagrażające łownej zwierzynie. Inna teoria głosi, iż są potomkami psów rzeźnickich i masarskich występujących dość powszechnie w całej XVIII-XIX wiecznej Europie. Stąd ich pokrewieństwo z rottweilerami. Pierwsze rottweilery nazywane metzgehund – pies rzeźnicki, były niezwykle podobne do dużych szwajcarskich psów pasterskich.

Prawdopodobnie przez wieki przodkowie dużego szwajcarskiego psa pasterskiego byli używani jako psy pasterskie, pociągowe i stróżujące.

Przez długie lata dokonywała się selekcja pod względem użytkowym, dzięki której powstała rasa psów zdrowych, silnych, o cechach doskonałego stróża i obrońcy rodziny. Pod koniec XIX w., duży szwajcarski pies pasterski był najczęściej spotykanym psem na Wyżynie Szwajcarskiej.

Jednak już na początku XX należał do rzadkości. Najprawdopodobniej spowodowane to było wzrostem popularności bernardyna i długowłosego berneńskiego psa pasterskiego. W tym czasie na tereny obecnej Szwajcarii zaczęły przybywać także psy popularnych ras niemieckich i angielskich.

Swe oficjalne uznanie duży szwajcarski pies pasterski zawdzięcza dwóm osobom - profesorowi Albertowi Heimowi, znanemu z zasług, jakie położył przy uznaniu berneńskiego psa pasterskiego, i Franzowi Schertenleibowi z Emmental. To on przepadał za swoimi użytecznymi czworonogami i uznał za stosowne pokazanie ich na jubileuszowej wystawie w Langenthal w 1908r, . Psy te zwróciły tam na siebie uwagę prof. Alberta Heima, który rozpoznał w nich ginącą już rasę Dużego Psa Górskiego (Grosse Sennenhund). W roku 1909 zostały one uznane przez Szwajcarskie Towarzystwo Kynologiczne za odrębną rasę i wpisane jako Duże Szwajcarskie Psy Pasterskie do Szwajcarskiej Księgi Rodowodowej (tom 12)

 W 1912 roku powstał „Klub Dużych Szwajcarskich Psów Pasterskich”, który objął pieczę nad rozwojem i popularyzacją rasy. Wzorzec rasy został opublikowany przez FCI po raz pierwszy dopiero 5 lutego 1939r. Dziś psy te hodowane są w wielu krajach, a dzięki swemu spokojnemu i przyjaznemu charakterowi cenione są przede wszystkim jako wspaniałe psy rodzinne.

  Do Polski pierwsze duże szwajcary trafiły w latach 60-tych XX wieku, za sprawą Pani Marty Gutowskiej, która sprowadziła ze Szwajcarii pierwszą sukę. Po przeszkoleniu pracowała ona w ratownictwie górskim. Pierwsze próby hodowlane nie powiodły się. Ponowną próbę podjęła w latach 90-tych Pani Barbara Wierzbicka sprowadzając z Danii pierwszą swoją suczkę, była to JAGA NINTA DANSKO ze znanej duńskiej hodowli KRAKATAU. Od 1992 roku prowadzi, do dzisiaj, najstarszą polską hodowlę dużych szwajcarskich psów pasterskich "Refugium Polonica". Dzięki wielu importom i trudnej pracy hodowlanej wychowała wiele miotów dużych szwajcarów, a urodzone w jej hodowli suczki dały początek innym polskim hodowlom.

Dla kogo dspp

Zanim podejmiesz decyzję o nabyciu szczeniaka, zastanów się, czy to faktycznie pies dla ciebie. Co kryje się za chęcią posiadania pięknego trójkolorowego dużego psa rzadkiej rasy? Czy jesteś w stanie zapewnić mu szczęśliwe życie? A może twoja decyzja podyktowana jest tylko fascynacją jego wyglądem? Na jakim etapie życia właśnie jesteś, być może na przestrzeni 10 wspólnych lat w twoim życiu szykuje się zbyt wiele zmian? W takiej sytuacji pies może stanowić przeszkodę.

Jak już zapewne wiesz, szwajcar to pies pasterski, niesie to za sobą pewne konsekwencje. Poza przywiązaniem do rodziny, pies ten lubi być blisko człowieka, nie możesz więc go izolować. Szwajcar nie powinien być zamknięty w kojcu bez możliwośći stałego kontaktu z człowiekiem! Ma to znaczenie szczególnie w pierwszym roku życia, gdy jego relacje społeczne dopiero się kształtują. Odizolowany pies może w konsekwencji być zalękniony i nieufny wobec własnego opiekuna.

Jeśli nie lubisz bliskości psa chcącego być zawsze tam gdzie ty, ponaglającego do pieszczot (jeśli mu na to pozwolisz), cieszącego się na twój widok za każdym razem, gdy wrócisz do domu, gdy spojrzysz mu w oczy i wymówisz imię, to daj sobie spokój z kupnem szwajcara.

Jego pasterskie korzenie dają jeszcze jedną cechę, nieco mniej porządaną: głuchotę na niektóre, chwilowo mniej wygodne komendy ;) Otóż psy pasterskie musiały posiadać umiejętność samodzielnego podejmowania decyzji. Było im to niezbędne do wykonywania zadań zaganiania stada, musiały kombinować jak podejść krowę czy owcę, aby ta znalazła się w tym a nie innym miejscu, mając na względzie, że inna w tym czasie może, spuszczona z oczu, pomknąć w nieporządanym kierunku. To nielada wyzwanie dla psiej głowy, stąd nasz szwajcar bywa samodzielnie myślący, a jeśli do tego dodamy nieprzeciętną inteligencję, może się okazać, że nasz pies uzna swoje zdanie za zdecydowanie właściwsze w danej sytuacji, szczególnie jeśli niesie za sobą przyjemniejsze konsekwencje, np. pyszne odpadki znalezione w lesie lub wspaniałą zabawę z nowym kumplem, lub po prostu obszczekanie przechodzącego obok podejrzanego jegomościa (trzeba przecież chronić swoje stado). W tym miejscu warto dodać, że dspp bywają szczekliwe (choć znam rasy, które w tej konkurencji biją szwajcary na głowę;)), szczególnie gdy posiadają swój teren do stróżowania. Ma to plusy, jeśli mogą się wykazać na takim terenie, jeśli jednak sąsiadujemy z miłośnikami świętego spokoju - mamy problem.......Ale wszystko jest do zrobienia, są sposoby na ukierunkowanie potrzeby sygnalizowania o zbliżających się zewsząd niebezpieczeństwach. Warto o tym pomówić z trenerem w szkole dla psów.

Kolejna cecha wynikająca z pasterskości to potrzeba bycia blisko swojego opiekuna. Szwajcar musi mieć cię stale "na oku". Jest to wspaniała cecha, którą można wykorzystać ucząc naszego psa pilnowania się na spacerze. Kiedy nasz pies zwęszy coś atrakcyjnego, chowamy się za pobliskie drzewo lub krzaczek i pies natychmiast zaczyna paniczne poszukiwania swojego pana, zapominajac o innych atrakcjach;) Oczywiście takie praktyki stosujemy tylko w bezpiecznym terenie, gdzie psu nie grozi niebezpieczeństwo w postaci nadjeżdźającego pojazdu.

Ważną kwestią jest apetyt tego rosłego towarzysza. W obliczu intensywnego wzrostu pies je wszystko. Uważaj gdzie zostawisz zakupy zanim znikną w lodówce, bo mogą tam już nie trafić. Moja Koka mając pięć miesięcy, sięgneła nawet po śweży bochenek chleba, tak jej wspaniale pachniał na stole w kuchni, połowę udało mi się wyjąć z jej wygłodniałej paszczy. Jej synek -Boston zjadł 2 kg rozmrażających się na tarasie sąsiada śledzi,a Monsun wchłonął aniołka robionego na szydełku i gumową rękawiczkę. Na szczęście żadnemu z nich ten swoisty przysmak nie zaszkodził

Psu należy zapewnić najwyższej jakości karmę z pewnego źródła. W tej kwestii warto poradzić się hodowcy, od którego nabędziesz szczenię.

Podobno w wieku pięciu miesięcy szwajcar może ważyć połowę swojej dorosłej wagi. Moja Koka ważyła więcej niż połowę, chociaż bardzo się starałam pilnować co je. Pies do tego czasu nie powinien sam chodzić po schodach, aby nie obciążać i tak już mocno nadwyrężonych stawów. Powinieneś to wziąć pod uwagę. Jeśli masz schody, to w najgorszym razie staniesz się strongmanem wnosząc po nich 20-30 kilogramowego szczeniaczka kilka razy dziennie;)

Charakterystyczną wspólną cechą niemal wszystkich osobników rasy jest niechęć do pływania. To zrozumiałe gdy przeanalizujemy ich pochodzenie, one genetycznie kochają góry. Jeśli planujesz częste wypady nad jeziorko, wybij sobie z głowy wspólne kąpiele, twój pies wejdzie najdalej do łokci (własnych oczywiście). Koki nie udało mi się niczym zachęcić do pływania, a kiedy pojęła , że tego od niej oczekuję (nigdy nie zmuszałam, ani nie stosowałam przemocy aby ją  zachęcić do kąpieli) na wszelki wypadek gadała charakterystycznym łałałał i robiła swoje wygibasy na brzegu. Wyglądała wtedy jak nieskoordynowany źrebaczek;) Oczywiście szybko przystosowałam się do zapatrywania mojego psa na wspólne kąpiele, ona czeka cierpliwie na brzegu i cieszy się całą sobą, kiedy wreszcie do niej wrócę z tej wielkiej wody i znowu będzie można spacerować po lesie. Ze wszystkich znanych mi szwajcarów, wodne kąpiele polubiła tylko Megi- córka Koki

Dorosły szwajcar wykorzystywany był również do ciężkiej pracy pociągowej. Jest silny, radzę nauczyć go chodzenia przy nodze na i bez smyczy, zanim to on nas zacznie wyprowadzać na spacer. Przy okazji nie zapominajmy, że wymaga przynajmniej godzinnego intensywnego ruchu dziennie, inaczej zrobimy z naszego pupila ciężkiego zatłuszczonego nieszczęśnika. Jeśli tylko to możliwe, warto naszego szwajcara zaprzęgać (nawet dosłownie) do różnego rodzaju zadań. Dorosły pies może np.ciągnąć sanki z dziećmi, albo zakupy. Z moją Koką wybrałam się na rynek targowy tylko raz. Poza okrzykami zachytu;jaki piękny piesek! I ciągłymi pytaniami :co to za rasa? (Już bolała mnie buzia,bo nazwa dość długa), były takze głosy przerażonych i oburzonych; jak można z takim psem bez kagańca! W tej chwili dojrzewam do kupna specjalnego wózka, który mogłaby od czasu do czasu ciągnąć na spacerach po lesie.

Jakie mogłabym wymienić jeszcze wady obcowania z dużym szwajcarem?

Hmmm, nie należy zapominać, że tak jak jest wielki, potrafi wielce zanieczyścić powietrze,................ale da się wytrzymać........... jak się pokocha;)

Podsumowując, duży szwajcarski pies pasterski jest dla ciebie jeśli:

1. Kochasz psy, ich obecność u swego boku i bliski kontakt z czworonogiem, nie zważając na tego, czasem nieprzyjemne, konsekwencje (nieraz brzydki zapach,więcej sprzątania itd.)

2. Masz dużo przestrzeni w domu i miejsce, gdzie możliwe jest swobodne wybieganie się psa bez smyczy, przynajmniej raz dziennie przez godzinę.

3. Uwielbiasz codzienne spacery, jogging lub jazdę na rowerze.

4. Od pierwszych dni w twoim domu jesteś gotów stosować pozytywną motywację i konsekwencję w postępowaniu ze szczeniaczkiem. (Dla osób mniej doświadczonych (i nie tylko), zdecydowanie polecam psie przedszkole i szkółkę, w której stosuje się pozytywne metody szkolenia).

5. Oczekujesz od psa stróżowania swojej posesji.

6. Pragniesz łagodnego przyjaciela rodziny bezpiecznego i opiekuńczego wobec dzieci.

Duży szwajcarski pies pasterski nie jest dla ciebie jeśli:

1. Oczekujesz od niego przyjacielskosci wobec wszystkich ludzi (najczęściej szwajcar jest nieufny i zdystansowany wobec obcych- są wyjątki ).

2. Oczekujesz agresywnego obrońcy, który będzie potrafił ugryźć napastnika (szwajcar ograniczy się do szczekania i przypilnowania intruza ).

3. Chcesz psa kanapowca.

4. Mieszkasz w bloku.

5. Pragniesz psa stróżującego, który ma spędzić swoje całe życie w kojcu z budą, przy ograniczonym kontakcie z człowiekiem.

6. Oczekujesz od psa bezwzględnego posłuszeństwa, wykonywania twoich poleceń natychmiast w każdej sytuacji.

 

Magdalena Miłoszewska-Ścisłek